Kan şekeri, normal bir metabolizmada 100 mg olmalı. Daha da kesin olmak gerekirse kan şekeri aralığı (yada glikoz aralığı) 80-110 mg arasında olmalı. İnsan vücudu bu aralığı tutturmak için ne gerekiyorsa yapar. Eğer kan şekeri, bu aralık içinde değilse hastalık durumu vardır. Kan şekeri bu aralıktan yüksekse hastalığın adı diyabet; düşükse hypoglisemi. Yediğin her gıda eninde sonunda şekere dönüşüyor. Protein de, yağ da, karbonhidrat da, şekere dönüşüyor… moleküllerine ayrıştırılıp depolanıyor. Vücudun enerjiye ihtiyacı olduğunda şekere çevriliyor. Şeker, vücudun benzini ve hücrelerin gıdası. Sistem şöyle çalışıyor. Kan şekerini düzenleyen iki önemli organ var: karaciğer ve pankreas. Karaciğer, sağ tarafında yarım futbol topu büyüklüğündeki bir organ. Pankreas ise sol tarafta minik bir organ. Bu iki organ, kan şekerini düzenlerken tanışıklı dövüşürler. Karaciğer, yemek yemediğin zaman kan şekerini düzenler.
Pankreas ise yediğin zaman kan şekerini düzenler. Peki bunu nasıl yaparlar? Pankreas, yemek yediğin zaman insulin denilen hormonu salgılar. Kana yemekle karışan şekeri, kandan alır. Yani yemek yediğin zaman kan şekerin yükselir. Yükselen kan şekerini 80-110 mg aralığında tutmak isteyen vücut, kana insulin göndererek kan şekerini düşürür. Yemediğin zaman kan şekerin düşer. Kan şekeri düşerken de karaciğer decreye girer. Karaciğerin kan şekerini yükseltmek için salgıladığı hormonun adı ise insülin benzeri büyüme faktörü (IGF). Böylece kan şekeri aynı seviyede tutulur.
Peki karaciğer, şekeri nereden bulup kana ekler? İki kaynak var. Birincisi, kasta depolanmış şekeri alır. Depolanmış şekerin adı, glikojen. Glikojen, depoları kasın içinde limitli olarak bulunur ve anında kullanılmaya hazırdır. İkinci kaynak, yağ rezervlerini şekere çevirip kana ekler. Kilo kaybetmek istediğinde hedefin bu yağ depolarına ulaşmaktır. (Ketojenik yeme sisteminin tüm fikri de bu zaten. Glikojen depolarını boş yada az dolu tutmak ve metobolizmayı yağ depolarını kullanmak üzere eğitmek.) Karaciğerin hedefi, yemek yemediğin zaman, spor yaptığın zaman, oruç tuttuğun zaman, aç kaldığın zaman, kan şekerini 80-110 mg aralığında tutmak. Bunu da önce kaslardaki şeker yani glikojen depolarını harcayarak yapıyor; sonrasında da yağ depolarını şekere dönüştürerek yapıyor. Vücut, yağ yakmayı sevmez ve tercih etmez. Ancak tüm glikojen depoları boşalırsa yağ yakma mekanizması çalışır. Pankreasla karaciğerin planlı çalışması böyle.
Hormonların dengesi konusunu çoğunlukla Dr. Berg’ten öğreniyorum.
